Od rany do zwycięstwa: czy Ukraina jest gotowa na systemową rehabilitację weteranów przez sport

16 kwietnia 2026 roku na Narodowym Uniwersytecie Wychowania Fizycznego i Sportu Ukrainy odbyło się otwarte spotkanie ekspertów
„Od rany do zwycięstwa: czy Ukraina jest gotowa na nowy system rehabilitacji?“, które stało się nie tylko platformą dyskusyjną, ale próbą ukształtowania wspólnej wizji przyszłego modelu sportu adaptacyjnego i rehabilitacji w Ukrainie.

Wydarzenie zjednoczyło przedstawicieli instytucji państwowych, właściwych ministerstw, środowiska naukowo-oświatowego, narodowego uniwersytetu olimpijskiego, organizacji społecznych, środowiska sportowego, ośrodków rehabilitacyjnych oraz samych weteranów — tych, dla których ten system ma działać przede wszystkim.

Pełnoskalowa wojna zasadniczo zmieniła strukturę społeczną ukraińskiego społeczeństwa. Tysiące żołnierzy wraca do życia cywilnego z ranami — zarówno fizycznymi, jak i psychicznymi. W tym kontekście rehabilitacja przestaje być wąską kwestią medyczną i staje się kwestią odporności narodowej.

Sport adaptacyjny odgrywa w tym procesie znacznie szerszą rolę niż tylko aktywność fizyczna. To narzędzie: fizycznego powrotu do zdrowia, stabilizacji psychoemocjonalnej, integracji społecznej, kształtowania nowej tożsamości po traumie

Jednak głównym wyzwaniem, które wielokrotnie pojawiało się podczas spotkania, jest brak systemowości.

Otwierając wydarzenie, dyrektor ośrodka szkoleniowo-rehabilitacyjnego NUFVSU Wiktor Korż od razu nakreślił kluczowy problem: w Ukrainie istnieje już wiele inicjatyw, ale pozostają one rozproszone.

„Rehabilitacja fizyczno-sportowa i sport adaptacyjny to niezwykle ważny element społeczny, który ma służyć powrotowi do zdrowia i integracji społecznej naszych rannych weteranów.
Wymaga to indywidualnego podejścia, profesjonalnej opieki medycznej i uwzględnienia stanu zdrowia każdego.
Tylko wtedy te narzędzia naprawdę przyniosą korzyść i nie zaszkodzą.
Sport i rehabilitacja fizyczna to potężne narzędzia, które muszą opierać się na głębokiej wiedzy i odpowiedzialności, i tylko wtedy naprawdę przyniosą korzyść i nie zaszkodzą“.

Jego teza nadała ton całej dyskusji: nie chodzi o tworzenie nowych pojedynczych projektów, lecz o budowę spójnego ekosystemu.

Osobną uwagę poświęcono roli edukacji w kształtowaniu tego systemu.
Pełniąca obowiązki rektora Narodowego Uniwersytetu Wychowania Fizycznego i Sportu Ukrainy — Ołha Borysowa podkreśliła strategiczne znaczenie kształcenia specjalistów.

„Dziś uniwersytety muszą wykraczać poza klasyczną edukację i stawać się ośrodkami kształtowania nowego systemu rehabilitacji.
Mówimy o kształceniu specjalistów, którzy będą pracować na styku sportu, medycyny i psychologii.
To właśnie tacy specjaliści zapewnią jakość i bezpieczeństwo procesu powrotu weteranów do zdrowia“.

Takie podejście podkreśla, że problem sportu adaptacyjnego jest nie tylko organizacyjny, lecz także kadrowy. Bez systemowego kształcenia specjalistów nawet najlepsze programy nie będą działać skutecznie.

Ważnym blokiem dyskusji była analiza doświadczeń USA i Izraela — krajów mających wieloletnią praktykę pracy z weteranami.

Artem Honczarenko, kierownik Instytutu Rehabilitacji, Reintegracji i Rozwoju Zawodowego „Architektura Odporności“ KNUBA, zwrócił uwagę, że kluczową cechą odróżniającą te systemy jest ich zintegrowanie.

„W USA i Izraelu sport adaptacyjny nie istnieje oddzielnie — jest zintegrowany z państwową polityką rehabilitacji.
To część ciągłego procesu: od szpitala po pełnoprawny powrót do społeczeństwa.
Dla Ukrainy ważne jest nie tylko przejęcie tego doświadczenia, lecz właściwe wbudowanie go we własny system“.

Faktycznie chodzi o przejście od „pomocy po urazie“ do modelu „towarzyszenia człowiekowi na wszystkich etapach powrotu do zdrowia“.

Jednym z najmocniejszych momentów spotkania było wystąpienie weterana Wadyma Honczarenki, który podzielił się własnym doświadczeniem udziału w zawodach międzynarodowych.

„Sport adaptacyjny to nie tylko fizyczny powrót do zdrowia.
Chodzi o odzyskanie wiary w siebie, o możliwość ponownego poczucia kontroli nad własnym życiem.
To właśnie dzięki sportowi udało mi się znaleźć nową motywację i wrócić do aktywnego życia“.

Jego słowa w istocie potwierdziły to, o czym mówili eksperci: skuteczność systemu mierzy się nie liczbą programów, lecz zmianami w życiu konkretnych ludzi.

Wśród uczestników spotkania byli również: przewodniczący Komitetu Sportu Ukrainy — Illia Szewlak, naczelnik zarządu zdrowia fizycznego i psychicznego Ministerstwa do spraw Weteranów Ukrainy — Wjaczesław Czernenko oraz inni goście, którzy aktywnie uczestniczyli w dyskusji. 

Jednym z głównych wniosków spotkania była konieczność realnej współpracy między państwem, instytucjami oświatowymi, biznesem i organizacjami społecznymi. Bez takiej współpracy system sportu adaptacyjnego pozostanie rozproszony i nie zdoła zapewnić długotrwałego efektu.

Spotkanie na Narodowym Uniwersytecie Wychowania Fizycznego i Sportu Ukrainy pokazało, że w Ukrainie ukształtowało się już zrozumienie problemu i obecni są wszyscy kluczowi gracze potrzebni do jego rozwiązania. Następnym krokiem jest jednak konsolidacja wysiłków na rzecz pełnego powrotu weteranów do pełnego życia.

Sport adaptacyjny to dziś nie tylko aktywność fizyczna. To nowa polityka społeczna, powrót ludzi do życia, zdolność państwa do odpowiadania na wyzwania wojny.

A główne pytanie, które pozostało po wydarzeniu:
czy Ukraina zdoła połączyć wszystkie te wysiłki w jeden system, który działa nie punktowo, lecz dla każdego weterana?

Odpowiedź na nie zależy nie od słów, lecz od decyzji, które zostaną podjęte w najbliższym czasie.

Zwracamy również uwagę, że rozpoczyna się kampania rekrutacyjna 

Rekrutacja 2026: Nowy zawód — nowa droga po służbie

Instytut Weteranów KNUBA otwiera Rekrutację 2026 dla weteranów, obrońców i ich rodzin. Dla posiadaczy UBD przyjęcie bez NMT — na podstawie rozmowy. 

12 uniwersytetów. Ponad 100 kierunków, formaty online i offline, wsparcie aż do zatrudnienia. 

To krok od służby — do nowego zawodu. Szczegóły: www.veterano.info (http://www.veterano.info/)

📲 073 177 72 73