35 lat pomnika Szewczenki w Nieżynie: historia monumentu i jego związek z miastem

21 września 1991 roku w Nieżynie odsłonięto pomnik Tarasa Szewczenki. W tym roku monument obchodzi 35. rocznicę.

Pomnik stoi w centralnej części parku imienia Tarasa Szewczenki. Autorem monumentu jest ukraiński rzeźbiarz, Artysta Ludowy Ukrainy Ołeksandr Skoblikow. Brązowa postać poety stoi na granitowym cokole.

Skoblikow przedstawił Szewczenkę jako młodego człowieka — mniej więcej w wieku, w jakim poeta po raz drugi odwiedził Nieżyn w 1846 roku. Na pomniku Taras siedzi na kamieniu, trzymając w lewej ręce książkę.

Szewczenko odwiedził Nieżyn dwukrotnie — w 1843 i 1846 roku. Miasto jest wspominane w jego twórczości, a z Nieżynem związani byli między innymi jego przyjaciele Jewhen Hrebinka, Wiktor Zabiła i Ołeksandr Afanasjew-Czużbynski.

Historia pomnika wiąże się także z wydarzeniami 1861 roku. Po śmierci Szewczenki jego trumnę wieziono z Petersburga do Kaniowa i 17 maja 1861 roku kondukt żałobny zatrzymał się w Nieżynie. W mieście odprawiono nabożeństwo żałobne. Na pamiątkę tej drogi w 1991 roku odsłonięto osobny znak pamięci „Ostatnia droga Kobzarza”.

Według materiałów krajoznawczych inicjatywa ustawienia pomnika należała do lokalnej społeczności, w szczególności do Towarzystwa Języka Ukraińskiego imienia Tarasa Szewczenki. Pomysł poparła rada miejska, a środki na budowę zbierały także zakładowe kolektywy miasta.

Pomnik ma status zabytku sztuki monumentalnej. W pierwszych miesiącach pełnoskalowej inwazji, w 2022 roku, został dodatkowo zabezpieczony przed możliwymi uszkodzeniami — obłożono go workami z piaskiem. W maju 2023 roku służby komunalne rozpoczęły prace nad rozkonserwowaniem pomników i jednym z pierwszych, z którego zdjęto piaskową osłonę, był właśnie monument Szewczenki.

Dziś pomnik Tarasa Szewczenki pozostaje jednym z zauważalnych symboli Nieżyna oraz miejscem organizowania wydarzeń pamięci i kultury.

Jak informował MYNIZHYN, miasto, które w dalekim 1861 roku stało się jednym z kluczowych przystanków konduktu żałobnego, otrzyma teraz symboliczne przypomnienie tamtego historycznego wydarzenia. Działacz społeczny Mykoła Tomenko wraz z zespołem fundacji „Ridna Kraina” i specjalistami KNUBA odwiedził miasto, aby wybrać miejsce na ustawienie kopii pośmiertnej maski Kobzarza. Opowiadamy, gdzie dokładnie pojawi się ta relikwia i dlaczego jest tak ważna dla współczesnej Ukrainy.

Źródło: itta.info