Instytut Badawczy Neurorozwoju, Neurologii i Rehabilitacji: nauka, która pracuje na przyszłość Ukrainy

Wojna odbiera Ukraińcom zdrowie. Według badań Światowej Organizacji Zdrowia dwie na trzy osoby zgłaszają, że ich stan zdrowia pogorszył się w porównaniu z okresem przedwojennym. Do najczęstszych problemów należą:

• zaburzenia snu (72%),
• ból głowy i migrena (59%),
• objawy lęku, depresji i zespołu stresu pourazowego (54%).

W neurologii liczba postawionych diagnoz wzrosła ponad trzykrotnie w porównaniu z 2022 rokiem. 

To, co dzieje się dziś z mózgiem, decyduje o tym, jakie będzie nasze jutro: dotyczy to zarówno nauki, jak i zdolności do pracy oraz relacji w rodzinie. W warunkach wojny, gdy obciążenie układu nerwowego bywa nie do zniesienia, badania nad neurorozwojem, neurologią i rehabilitacją przestają być kwestią czysto akademicką i stają się kwestią odporności narodowej. 

Właśnie na styku nauki, praktyki klinicznej i rzeczywistych potrzeb ludności działa Instytut Naukowo-Badawczy Neurorozwoju, Neurologii i Rehabilitacji.

Neurologia dziecięca i dorosłych

Choroby neurologiczne to jedna z głównych przyczyn obniżenia jakości życia, niepełnosprawności i utraty zdolności do pracy zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Instytut traktuje neurologię jako proces ciągły — od wczesnego dzieciństwa po wiek dorosły — przykładając szczególną wagę do okresów przejściowych. 

Badają i systematyzują dane z następujących dziedzin: 

Padaczka i zaburzenia czynności mózgu — różne postacie padaczki u dzieci i dorosłych, przypadki lekooporne, napady poznawcze i behawioralne, wpływ na rozwój dziecka i jakość życia rodziny.

Ból głowy i zespoły bólowe — migrena i jej mechanizmy neurobiologiczne, napięciowy ból głowy, przewlekłe zespoły bólowe, a także wpływ stresu i wojny na częstość i nasilenie bólu.

Zaburzenia ruchowe — dziecięce porażenie mózgowe, dystonie, drżenie, zaburzenia tikowe, zaburzenia koordynacji i równowagi.

Choroby nerwowo-mięśniowe — dystrofie mięśniowe, dziedziczne i nabyte miopatie, neuropatie, potrzeby w zakresie rehabilitacji i wsparcia.

Genetyczne schorzenia neurologiczne — zespoły dziedziczne, genetyczne przyczyny padaczki i zaburzeń neurorozwojowych, rola badań genetycznych w praktyce klinicznej.

Choroby neurodegeneracyjne — choroba Parkinsona, otępienia różnego typu, wczesne oznaki pogorszenia funkcji poznawczych.

Wpływ wojny na zdrowie neurologiczne — odrębny i coraz bardziej aktualny kierunek: częstość objawów neurologicznych u ludności cywilnej, wpływ przewlekłego stresu na układ nerwowy, współwystępowanie zaburzeń neurologicznych i psychicznych, neurologiczne następstwa urazów i ran, dostępność pomocy.

Instytut traktuje stany neurologiczne nie tylko jako diagnozy medyczne, lecz jako czynniki wpływające na całe życie człowieka — funkcje poznawcze, stan emocjonalny, zachowanie, adaptację społeczną oraz rolę rodziny we wspieraniu pacjenta.

Dane i edukacja — infrastruktura zmian

Odrębnym kierunkiem pracy Instytutu Badawczego Neurorozwoju, Neurologii i Rehabilitacji jest analityka: specjaliści badają epidemiologię stanów neurologicznych w Ukrainie, wpływ wojny na strukturę zachorowalności oraz skuteczność interwencji klinicznych i rehabilitacji, prognozują potrzeby w zakresie rehabilitacji i wykorzystują zebrane dane do kształtowania polityk leczenia. 

Nie mniej ważnym kierunkiem jest edukacja i wymiana wiedzy — to pomost między nauką a praktyką. Zadaniem instytutu naukowo-badawczego jest znalezienie przyczyn tego, co i dlaczego utrudnia wdrażanie współczesnych wytycznych klinicznych, oraz ocena skuteczności różnych form kształcenia i szkolenia specjalistów – (online, offline, symulacje); podnosić kwalifikacje lekarzy i personelu medycznego oraz prowadzić kursy pierwszej pomocy przedmedycznej dla wszystkich chętnych. 

Obecnie instytut koncentruje się na dwóch powiązanych kierunkach: świadczeniu usług informacyjnych oraz prowadzeniu badania wpływu wojny na zdrowie ludności. Jednym z narzędzi, które pomaga w tej kwestii — NeuroCare Tracker Bot. Już działa i jednocześnie jest przydatny pacjentom, lekarzom i badaczom. To aplikacja w Telegramie do uporządkowanego prowadzenia dziennika medycznego.

Możliwości bota:

🔹 rejestrowanie napadów padaczkowych i innych istotnych klinicznie zdarzeń; 🔹 prowadzenie dzienniczka bólu głowy ze szczegółowym opisem objawów; 🔹 kontrola przyjmowania leków z przypomnieniami; 

🔹 zachowanie ważnych informacji o przebiegu choroby; 

🔹 tworzenie historii obserwacji dla lekarza.

Praktyczna korzyść dla lekarza:

✔ bardziej wiarygodne dane podczas konsultacji; 

✔ obiektywizacja częstości napadów i objawów; 

✔ ocena podatności na leczenie; 

✔ monitorowanie skuteczności terapii w czasie; 

✔ ułatwienie podejmowania decyzji klinicznych na podstawie rzeczywistych danych; 

✔ mniejsza zależność od pamięci pacjenta podczas zbierania wywiadu

 NeuroCare Tracker Bot jest szczególnie przydatny dla pacjentów z padaczką, migreną, czynnościowymi zaburzeniami neurologicznymi, chorobami przewlekłymi wymagającymi regularnego przyjmowania leków, a także ze stanami, w których ważna jest długotrwała obserwacja objawów.

Cel narzędzia jest prosty: pomóc pacjentom lepiej kontrolować własne zdrowie, a lekarzom — uzyskać lepszej jakości informacje do podejmowania decyzji klinicznych.

Również w Instytucie Badawczym Neurorozwoju, Neurologii i Rehabilitacji poświęca się uwagę medycynie katastrof — na równi z pierwszą pomocą przedmedyczną ta wiedza i umiejętności mogą się przydać w realnym życiu, a w warunkach wojny są niezwykle aktualne. 

Specjaliści instytutu pracują z dziećmi neuroatypowymi — przeprowadzają diagnostykę i udzielają praktycznych rad, jak z tym żyć rodzinie i dziecku;

Można wykonać badanie EEG. Pierwszeństwo mają weterani, wojskowi i dzieci neuroróżnorodne, ale usługa jest dostępna także dla innych pacjentów. 

Priorytet — skutki wojny

Priorytetem instytutu pozostają badania związane z wpływem wojny na zdrowie ludności. Chodzi w szczególności o neurourazy u wojskowych, przywracanie sprawności i zdolności do pracy, rolę rodziny w rehabilitacji oraz rozwój dzieci w warunkach przewlekłego stresu.

Instytut nie sprowadza swojej pracy do diagnoz. W centrum uwagi są rozwój jako proces, dziecko jako osobowość, rodzina jako system i środowisko jako czynnik wpływu. Podejście jest multidyscyplinarne, oparte na dowodach, zindywidualizowane i nastawione na długotrwały efekt.

To, jak system ochrony zdrowia reaguje na neurologiczne skutki wojny, decyduje o tym, na ile pełnowartościowo weterani i cywile będą mogli wrócić do aktywnego życia.

Inwestując w zdrowie neurologiczne, instytut inwestuje w przyszłość kraju — dla powrotu do zdrowia każdego, kto ucierpiał na wojnie.

https://bot.nnrri.eu/